Markant juweel | Dienstencentrum, Cuijk

Op de plek waar vroeger de brandweerkazerne en het postdistributiecentrum van Cuijk lagen, staat nu een nieuw dienstencentrum naar ontwerp van Dana Ponec architecten. Het omvangrijke programma van het gebouw is zorgvuldig in de bestaande situatie ingepast. Getooid met opvallende, grijze puntdaken voegt het gebouw zich als vanzelfsprekend naar de omgeving. Het kroonjuweel - de markante passage met hoofdentree van het dienstencentrum – springt daarbij direct in het oog.

Markant kroonjuweel

‘We wilden een nieuw straatje toevoegen aan het stedelijk weefsel van Cuijk en geen enorme doos maken’, vertelt architect Dana Ponec. Naar voorbeeld van de Tsjechische kubisten, meesters in het spelen met de schaal van grote gebouwen, is in een aantal stappen een subtiele geleding in de gevel aangebracht. Ten eerste is het volume van het complex in tweeën gedeeld door een steeg. Vervolgens is de rest van het geveloppervlak gebroken met de passage. Om de schaal van het gebouw te verfijnen is het gebouw verdeeld in kleine eenheden. Iedere beukmaat is af te lezen uit de gevel en voorzien van een eigen pannendak gedekt met grijze keramische dakpannen. ‘Gedurende het ontwerpproces werd ons gevraagd een extra verdieping op het gebouw te maken, voor extra vierkante meters. Om te voorkomen dat het gebouw er alsnog als massieve blokkendoos uit zou komen te zien, is een dubbele gevel toegepast op de bovenste verdieping’, voegt Ponec toe. Het gebouw lijkt daarmee opgebouwd te zijn uit allemaal afzonderlijke pandjes.
 
Weven met baksteen
De samenhang in het aanzicht van het gebouw is gewaarborgd door de gevel van het volledige gebouw te metselen met dezelfde rode, gemêleerde baksteen. De kloeke keramische gevel, met grote opgedeelde kozijnen, refereert aan de industriële gebouwen die Cuijk rijk is, zoals de oude sigarenfabriek. Ook de gevel van de passage, met het ‘eigenwijze’ platte dak, is vervaardigd uit hetzelfde type baksteen. Door een deel van de stenen staand te verwerken en ze iets buiten het vlak te laten steken is een sierlijk reliëf gevormd. Het patroon verwijst naar de compositie van de schuine daken en geeft diepte aan de gevel, zodat het op echt breiwerk lijkt. Dit effect wordt nog versterkt doordat de bakstenen in lichte kleur zijn gekeimd. De bijzondere patronen van metselwerk zijn niet alleen in de buitengevel van de passage terug te vinden, maar lopen door van buiten naar binnen.
De gemetselde binnengevel van de passage is voorzien van een uniek keramisch kunstwerk. Het is het resultaat van de deelname van Dana Ponec en kunstenares Eva Crebolder aan het ‘Combined Residencies’ project bij het .ekwc (Europees Keramisch Werkcentrum) in 2008. Ponec: ‘Omdat de passage de geleidelijke overgang vormt van buiten naar binnen, verdient de aankleding ervan extra aandacht: het is stedelijk interieur. Speciaal hiervoor hebben we in het .ekwc in Den Bosch vier verschillende wit geglazuurde reliëfstenen ontwikkeld. In de passage zijn deze stenen gemetseld in een patroon dat als het ware een wandkleed vormt. Dit reliëf komt nog beter tot z’n recht doordat het metselwerk eromheen wit is afgewerkt met een mineraalverf van Keim.’
 
Architectenbureau: Dana Ponec architecten, Amsterdam
In samenwerking met Eva Crebolder in het .ekwc-project/combined residencies.
Terca gevelbakstenen:
Rood (project specifiek), Napels (project specifiek), Heukelom en profielstenen, handvorm, dikformaat - Wienerberger Nuance
Koramic dakpannen:
Madura lichtgrijs (project specifiek) - Wienerberger Tegelen