Thema: sociale, maatschappelijke en economische betekenis van straatwerk

Hoe belangrijk en bepalend straatwerk ook is, voor heel veel mensen is de straat er ‘gewoon’. Te vaak wordt de sociale, maatschappelijke en economische betekenis van goed straatwerk onderschat. Gelukkig is er een instantie die zich druk maakt over de functies van de straat en de kwaliteit van het werk: de Stichting Erkenning voor het Bestratingsbedrijf, kortweg SEB.

“Wij zien straatwerk als product”, stelt SEB-voorzitter Jan Bijker. ”Een heel oud product dat al eeuwenlang hele belangrijke functies in zich draagt. De meest voor de hand liggende functie is natuurlijk de straat als transportroute. Maar vergeet niet de maatschappelijke en sociale betekenis van straatwerk: pleinen, waar we elkaar ontmoeten, speelplaatsjes voor kinderen; de straat brengt ons bij elkaar. Gelukkig komt er ook steeds meer waardering voor de esthetische facetten van goed straatwerk. Je ziet het terug in prachtige vormen en patronen, de durf om voor kleurschakeringen te kiezen. We zien het ook in een groeiend vakmanschap, herkenbaar aan perfect gelegd straatwerk. Dat is een echte verdienste, daar moeten we zuinig op zijn.”

Professionalisering
Vanuit die gedachte ontstond ruim twintig jaar geleden de SEB: ‘waar je goed in bent, daarop moet je zuinig zijn.’ De SEB wil de kwaliteit van straatwerk kunnen borgen. De stichting onderging, mede onder aanvoering van Jan Bijker, een professionaliseringsslag. Zo werd de lijst van SEB-erkende bedrijven opgeschoond en nam de kwaliteit van de audits toe. Bijker: “We worden steeds meer gevraagd als mediator in conflicten of getuige-deskundige bij rechtszaken waarbij de kwaliteit van het straatwerk ter discussie staat.”

Effecten voor opdrachtgever én opdrachtnemer
Hoe zorgt de stichting voor de blijvende verbetering van de kwaliteit van het straatwerk? Dit gebeurt onder meer door jaarlijkse toetsing van alle deelnemers. Hierbij neemt een onafhankelijke auditor de complete bedrijfsvoering onder de loep. “Door de jaarlijkse toetsing houden we onze deelnemers scherper, competitiever en daardoor kwalitatiever. Maar het heeft een groot effect voor de opdrachtgever. Kwalitatief goed straatwerk heeft talloze voordelen en is op de lange duur goedkoper door lagere onderhoudskosten. Daarnaast kan het gemeenten forse schadeclaims besparen. En dan heb ik het nog niet eens over imagoschade als er ongelukken gebeuren door slecht straatwerk.
 
Ketensamenwerking
Maar de kracht schuilt niet alleen in goed materieel, vakmanschap, audits of regelgeving. De sleutel tot succes is de som der delen: ketensamenwerking. Bijker: “Toen ik een aantal jaar geleden aantrad viel me op dat er eigenlijk heel weinig contact was tussen de verschillende partijen. Terwijl dat juist zo belangrijk is. Praktijkvoorbeeld: een project is in handen van de hoofdaannemer. Het straatwerk wordt gedaan door een stratenmaker als onderaannemer. De hoofdaannemer legt de fundering aan, de stratenmaker legt de bestrating. Niet veel later gaat dat straatwerk verzakken. In eerste instantie gaat de vinger richting stratenmaker. Maar het probleem kan ook in de fundering schuilen. Zeker als blijkt dat er eigenlijk geen overdracht was tussen de twee partijen. Juist dáár is de grootste winst te halen: het uitwisselen van informatie en ervaringen tussen alle partijen in de keten. Daarom werd het College van Advies in het leven geroepen. Hierin zetelen vertegenwoordigers uit de hele bestratingsketen: van architect tot aannemer, van straatmaker tot hoogleraar. Eigenlijk is het onze kritische denktank. In dit College van Advies is ook Wienerberger vertegenwoordigd. Wienerberger erkent namelijk als geen ander de waarde van de SEB. Mooi en kwalitatief straatwerk ontstaat niet alleen door toepassing van duurzame materialen. De verwerking en het vakmanschap van de straatmaker spelen een minimaal even grote rol. Samenwerking in de hele keten is daarom onmisbaar. Met het College stimuleren we structurele informatie-uitwisseling. Dat doen we door de bijeenkomsten, maar ook door het bezoeken van projecten en door het organiseren van workshops. Al deze initiatieven en samenwerkingsverbanden brengen ons steeds dichter bij de kern: het optimaliseren van de kwaliteit van het straatwerk op een duurzame en maatschappelijk verantwoorde wijze.”
 
SEB-certificaat en de aanbestedingswet
Sinds 1 juli van vorig jaar geldt de gewijzigde Aanbestedingswet 2012. Eén van de aanpassingen is invoering van de mogelijkheid om een specifiek keurmerk te verlangen. Belangrijke voorwaarde voor het instellen van een keurmerk is dat dit in samenspraak met alle belanghebbende partijen is vastgesteld. Dit is bij de SEB het geval. De keurmerkeisen moeten gebaseerd zijn op objectief controleerbare criteria. Voldoet een keurmerk aan bepaalde omschreven voorwaarden, dan mag een gemeente de SEB bij een aanbesteding voorschrijven. Ander voordeel is dat het ondersteunend kan werken op de Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI). Gaat het om straatwerk, dan kan men een SEB-eis hanteren in de technische specificaties, gunningscriteria of contractvoorwaarden.
 
Onafhankelijke arbitrage door SEB
De SEB wordt steeds vaker ingeschakeld voor bijzondere audits en arbitrage in geschillen over de kwaliteit en/of de toestand van bestratingswerken. Bijzondere audits kunnen ook verband houden met het opleveren van een werk of bij aanbesteding van grote werken. ”Bij arbitrage is het belangrijk dat uitspraken gedaan worden door onafhankelijke mensen met verstand van straatwerk,” aldus Hans de Vaan, SEB-auditor. “Arbitrage door de SEB is volledig onafhankelijk. Net zoals de RAW - die eigen arbitragevormen heeft - verdient ook de SEB het etiket van onafhankelijkheid.” Wanneer geldende kwaliteitsnormen niet nagekomen worden, kan een klacht worden ingediend bij de SEB. Een onafhankelijke Commissie van Beroep neemt de klachten in behandeling.