Watergemaal in bijzondere vorm | Hollandse Dijk, Uithoorn

Aan de Hollandse Dijk, op de grens van Amstelveen en Uithoorn, heeft Waternet het nieuwe poldergemaal Noorderlegmeerpolder gebouwd. De waterslak Viviparus heeft als inspiratie gediend voor de vorm van het watergemaal. Oostindie Architecten en Buro van der Goes hebben samen gewerkt aan het ontwerp van dit bijzondere watergemaal.

Watergemaal in bijzondere vorm

Oostindie Architecten werkte al jaren voor Waternet toen de opdracht voor het nieuwe watergemaal voorbij kwam. Oostindie: “Toen er een competitie was voor het ontwerp van het gemaal Noorderlegmeerpolder werd ik gevraagd mee te doen. Omdat dit een grotere opdracht was dan mijn kleine bureau aan kon, heb ik Buro van der Goes ingeschakeld. We wonnen de wedstrijd en hebben samen het project verder ontworpen en begeleid.
 
“Deze vorm is geïnspireerd op de functie van het gemaal: pompen van het water vanuit de polder naar de rivier; een lineaire beweging, maar ook de vorm van een slak. Natuurlijk voorkomend in het weiland. De werknaam van het project werd daarom ‘Viviparus’”, legt Oostindie uit. Van der Goes vult aan: “Dat stapsgewijze, wat je ook in het huis van een viviparus ziet, zie je ook terug in het gebouw.”
 
De dakbedekking was lastig te bepalen. Oostindie: “In eerste instantie is er bij Waternet een zinken dak gepresenteerd, maar dat wilden zij niet in verband de invloed van zink op de waterkwaliteit. Vervolgens zijn we verder gaan denken over de mogelijk toe te passen materialen. Gebakken producten vonden wij een voor de hand liggende keuze. Ook wilden we een tijdloze, natuurlijke uitstraling bewerkstelligen”, gaat Oostindie verder.

Dit stelde de architecten wel voor een uitdaging. Van der Goes: “Het dak bestaat uit vormen die taps toe lopen. Dat moet allemaal verlopen. We hebben in het begin wel gekeken of het überhaupt te maken en waterdicht te krijgen is. Is het allemaal technisch mogelijk?” Oostindie vult aan: “Probleem was ook hoe je de pannen aan de bovenzijde kon sluiten. Er zijn daar twee chaperonpannen tegenover elkaar geplaatst met daaronder een verholen goot.

”Het dak bestaat uit verschillende kleuren pannen. Oostindie: “Om een mooi patroon te krijgen, hebben we een structuur voor de pannen bedacht.” Van der Goes: “Als je een viviparus ziet, zitten daar ook heel veel kleuren in het schild. Het geeft een heel wisselend beeld.”
 
Architecten: Oostindie Architecten BNA.BNI, Amstelveen en Buro van der Goes, Hilversum
Opdrachtgever: Waternet, Amsterdam
Aannemer: Aannemingsmaatschappij Vobi, Vinkeveen
Dakpannen: Leipan 301 - antraciet, wijnrood verglaasd, blauw gesmoord,
zwart verglaasd en bruin verglaasd - Wienerberger Pottelberg
Oplevering: 2014
Fotografie: DigiDaan