Ambacht en vakmanschap, een kijkje in de keuken

Terca glazuurstenen | Ambacht & Vakmanschap
In onze fabrieken in Tegelen en Panningen wordt de basis gelegd voor een unieke beleving van de glazuurtoepassingen op de gevelstenen. Voor alle toepassingen een antwoord. Breed toepasbaar bij restauratie of renovatie. Maar ook modieus in nieuwbouw, voor een verrassend (gevel)beeld. De mogelijkheden en toepassingen zijn eindeloos. Gevelbakstenen met nog meer kleur én glans. De duurzame glazuurlaag geeft extra kleurmogelijkheden, en zorgt voor een fraaie spiegeling.

Reis naar de kleur

Wienerberger biedt een standaard palet van zes kleuren geglazuurde stenen: geel, rood, blauw, groen, wit en zwart. Dit zijn effen glazuren met een hoge glansgraad. Deze glazuurstenen zijn uit voorraad leverbaar.
Voor veel projecten wordt echter een “reis naar de kleur” ondernomen: een onderzoekstraject waarbij de verschillende opties op het gebied van kleur en kleurnuances, textuur en glansgraad worden onderzocht. Op basis van proefstukken en soms mock-ups kan de architect samen met Wienerberger werken aan het juiste effect voor de gevel of wand.
Daarbij kijken de technici niet alleen naar de steen, maar naar het gehele ontwerp. Zo kan de oriëntatie van een gebouw meespelen bij de keuze voor de glansgraad. Ook komt de keuze voor de voegkleur heel nauw: die zal het beoogde effect moeten ondersteunen. Op basis van ervaring met gerealiseerde projecten kan Wienerberger daarover adviseren.

Glimmende specials

Het is ook mogelijk om een specifiek glazuur toe te passen, bijvoorbeeld met metallic effect. Dat kan door verschillende toeslagmaterialen aan het standaard ingrediënt voor glazuur – glas – toe te voegen aan de glazuurlaag: de toplaag die met de steen wordt meegebakken.
Elke combinatie van grondstoffen (klei, glas) en toeslagmaterialen (pigment, metaaloxiden) moet worden getest om de kwaliteit van het glazuur te kunnen controleren. Dat kost – net als het keuze- en ontwikkelingstraject – enige tijd. Voor speciale geglazuurde producten moet hiermee in de planning rekening worden gehouden.

Vorm & proces

Handvorm-, vormbak- of strengperssteen, steenstrip of volle steen, reguliere of afwijkende steenformaten: de keuzes zijn legio. Afhankelijk van het project en de bouwwijze, adviseert Wienerberger graag over de juiste basis voor een geglazuurde gevel of wand. Bij prefabricageprojecten zal bijvoorbeeld eerder voor een strengperssteen worden gekozen omdat deze een grote maatvastheid heeft. In de steenfabriek in Panningen produceert Wienerberger strengpersstenen inclusief vormstenen, die direct (eenbrandsprocédé) van glazuur kunnen worden voorzien. Andere steenvarianten worden in andere Wienerberger steenfabrieken gebakken en in Panningen aansluitend voorzien van een glazuurlaag (tweebrandsprocédé).

Westerwaldklei

In de regel gebruikt de Wienerberger-productielocatie in Panningen zeer hoogwaardige Westerwaldklei voor de stenen die geglazuurd worden. Dat heeft ermee te maken dat deze klei op een hogere temperatuur (ruim 1200 graden Celsius) gebakken kan worden. De klei krijgt na het bakken een witte kleur. Daarmee wordt niet alleen de steen harder, maar ook het glazuur en de hechting ervan. De houdbaarheid van de gelgazuurde steen is dan gegarandeerd, ook voor een wat lastiger (Nederlands) klimaat. Het is ook mogelijk om Westerwaldklei met een zogenoemde rode scherf toe te passen: een steen van rode klei. Op projectbasis worden dan aanvullende proeven gedaan om te kijken of de juiste kwaliteit van steen en glazuur kan worden bereikt. 

Procédé in één of twee gangen

In de fabriek van Wienerberger in Panningen worden strengpersstenen en glazuur in één keer gebakken, op hoge temperatuur. Voordat de stenen (gedroogde klei) in de oven gaan, wordt op het zichtvlak van de steen een glazuurlaag aangebracht: een laag die door mee te bakken met de klei een grote hechting heeft. Dit is het zogenoemde eenbrandsprocédé. Voor bepaalde glazuureffecten kan een tweede, transparante laag op de glazuurlaag worden aangebracht, voordat de steen wordt gebakken.
 
Het tweebrandsprocédé is van toepassing op reeds gebakken stenen die in Panningen van een glazuurlaag worden voorzien. Dit geldt bijvoorbeeld voor handvormstenen en vormbakstenen.

Energieverbruik en grondstoffen

Glazuurbakstenen worden op hoge temperatuur gebakken (ruim 1200 graden Celsius) om de hoogste kwaliteit steen, glazuur en hechting van het glazuur te kunnen realiseren. Het eenbrandsprocédé is de meest energie-effectieve wijze om glazuurbakstenen te produceren. Stoken op hoge temperatuur vraagt natuurlijk meer energie. Daar staat tegenover dat glazuurbakstenen bijzonder slijtvast en onderhoudsarm zijn, gemaakt voor een extreem lange levensduur.
Wienerberger heeft concernbreed een actief milieubeleid dat erop is gericht om waar mogelijk energie en water te besparen en tegelijkertijd zoveel mogelijk groene energie in te zetten. De herkomst van de grondstoffen (veelal vernieuwbare en gerecyclede grondstoffen) wordt aandachtig gemonitord. Wienerberger zet in op het verhogen van levensduur van de geleverde producten en het verkleinen van de milieu-impact en product en productieproces. Meer informatie hierover in het artikel ‘Duurzaamheid is vooral gewoon doen’.