Terca glazuurstenen | Zuidblok Amsterdam

Rekenen en plannen | Zuidblok Amsterdam

Vink Bouw was de aannemer van het Zuidblok op het Stadionplein. Iwan Buckens en zijn collega’s hebben de verwerking van de geglazuurde ivoorkleurige bakstenen tot in de details voorbereid. Dat kost wat meer tijd dan bij een reguliere steen, zo is de ervaring.

‘Omdat de geglazuurde bakstenen speciaal voor dit project geproduceerd zouden gaan worden, hebben we veel aandacht besteed aan het berekenen van de juiste hoeveelheden’, vertelt Iwan Buckens, uitvoerder bij Vink Bouw voor het Zuidblok. Nogmaals een productiegang op moeten starten zou tijdverlies en een risico op kleurverschil betekenen. ‘Je moet goed nadenken over de hoeveelheid benodigde geglazuurde koppen en of de stenen eenzijdig of tweezijdig in het zicht zijn’, adviseert Buckens. Dit rekensommetje moet op tijd klaar zijn, zodat de productie in de steenfabriek ruim kan worden gepland.
 
Gedrag van de mortel
Geglazuurde stenen zijn verhoudingsgewijs hard: hakken van de stenen op locatie was geen optie. In het werkplan werd daarom opgenomen dat waar nodig de glazuurstenen gezaagd zouden moeten worden. Maar er waren ook andere uitvoeringsaspecten, die samenhangen met het bedrag van het metselwerk tijdens de verwerking. Buckens: ‘We hebben het gedrag van de mortel uitgebreid geanalyseerd: op kleur, op verwerkingsaspecten. Juist als het belangrijk is om een strak vlak – wij noemen dat het esthetische plaatje – te realiseren.’ Met een aantal proefmuren zijn belangrijke lessen geleerd. ‘Glazuurstenen nemen tijdens de verwerking weinig water op. Dat betekent dat je maar een bepaalde hoogte, afhankelijk van de weersomstandigheden, in één keer kan opmetselen. Ook die gegevens zijn opgenomen in het werkplan.
 

Terca glazuurstenen | Zuidblok Amsterdam

Just in time
Ook met proefmuren is getest hoe om te gaan met de mortel en het voegwerk. De dilataties zijn opgevangen met bezande kitvoegen (zie het interview met Alexander Pols). ‘In het project hebben we de glazuurstenen verwerkt met een doorstrijkmortel’, vertelt Buckens. ‘Na het doorstrijken van de voeg moet je snel daarna de glazuurstenen schoonmaken: dat is een secuur klusje dat just in time moet worden uitgevoerd. In de praktijk kost dit extra tijd voor de metselaar.’
En dan is er ook nog het Nederlandse weer. Tijdens het metselen moesten zware betonbanden tussen het metselwerk worden aangebracht met een montagekraan, waardoor het niet mogelijk was om een kap boven de steiger aan te brengen. Ook hier was de timing weer spannend. Buckens: ‘De weergoden waren ons goed gezind: het is vrijwel droog gebleven. Mede door de goede voorbereiding hebben we vrijwel geen stagnatie tijdens het metselen gehad.’
 
Pols: 'We zijn er maar eens voor gaan zitten, Hans Kollhoff en ik. Hier, aan deze tafel. We hebben de verschillende opties laten passeren, materiaalstudies gedaan.'
 

Terca glazuurstenen | Zuidblok Amsterdam

Terca glazuurstenen | Zuidblok Amsterdam

Terca glazuurstenen | Zuidblok Amsterdam

Terca glazuurstenen | Zuidblok Amsterdam

Terca glazuurstenen | Zuidblok Amsterdam

Terca glazuurstenen | Zuidblok Amsterdam